wtorek, 13 września 2022

WRÓBELEK

Stary wróbel – emerycik

Wciąż się chwali, wciąż się szczyci,

Rwącym prądem, w rytmie chwil

Płynie w przestrzeń: „ćwir!, ćwir!, ćwir!”.

Na te dźwięki i przechwałki

Lecą w krzewy niczym strzałki

Bez utraty cennych chwil,

Kwiląc głośno: „ćwir!, ćwir!, ćwir!”,

Inne wróble – chwalipięty.

Każdy brzuszek ma wypięty,

Krzycząc wartko z całych sił

Znane wszystkim: „ćwir!, ćwir!, ćwir!”.

Jeden lepszy od drugiego,

A ten trzeci od czwartego,

Aż się sypie piórek pył -

Z nim kłótliwe: „ćwir!, ćwir!, ćwir!”.

Tak się wróble zapomniały,

Tak się z sobą wykłócały -

Wróbel wróbla dziobem bił,

Lamentując: „ćwir!, ćwir!, ćwir!” -

Że pod wpływem zawziętości

W szale złości i mściwości,

Który gniewnie w nich się wił,

Hałasując: „ćwir!, ćwir!, ćwir!”,

Zagrożenia nikt nie dostrzegł...

Kot wysunął z łapek ostrze

I po wróblach został pył,

Bo uciekły, krzycząc: „ćwir!”.

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl




SWOJSKIE JADŁO

W drewnianej chałupie, już niezamieszkanej,

W której samotność się zadomowiła,

Leżało mięso w wanience blaszanej,

Co je oliwa czosnkiem namaściła,


Wcierana z garścią soli, majeranku,

W moździerzu z ziarnem skruszonym jałowca

I z gałązkami świeżego tymianku,

Z muszkatołową gałką, co jest gorzka.


Kaflowa kuchnia ogniem rozpalona,

Dźwigała gary grające pokrywą,

Spod której woda wrzątkiem poparzona

Leciała deszczem na fajerki żywo,


Aż syk się wznosił studzonych kroplami

Miejsc rozżarzonych płomienną gorączką

A przerywany piskami, jękami,

Gdy pan Mączyński mełł, obracał rączką


Maszynki, która ostrzem rozdrabniała

Kawałki mięsa do niej wpychanego,

Po czym do misy sznury przepychała

Owego mięsa, ale przetartego,


Co dojrzewało przyprawione ziołem

Oraz przez sito łychą prasowane.

Stały już balie brzemienne pod stołem

A w nich wyroby dymem podwędzane.


We flaku ciepłym pęta kaszaneczki

Kusiły szczyptą pieprzu pikantnego.

Nad piecem, wisząc, boczki i szyneczki

Sokiem kapały smaku soczystego.


Pęta kiełbasy doprawionej czosnkiem,

Zielem angielskim, papryką i pieprzem

Nad fajerami uniesione kołkiem

Po wysuszeniu były jeszcze lepsze.


A po robocie chwila degustacji:

Świeżo pieczone babci podpłomyki,

Smalec w kamionce oraz do kolacji

Kaszanka brana bezpośrednio z michy,


Na stole chrupkie ogórki kiszone,

Koprem pachnące, chrzanem oraz czosnkiem,

Liściem porzeczki lub dębu wzmocnione

I zakończone niewielkim ogonkiem.


I po kieliszku!, na podziękowanie

Za tę przysługę iście wyśmienitą.

Zaś za gościną idzie pożegnanie,

Gdy się pojadło, kiedy się napito.

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl






poniedziałek, 12 września 2022

W DOMU BABCI

Pachnie drewno osuszone z wielu wiosen,

Dym, co strużką się wymyka w świat kominem

I żywica ogniem pita z brzóz i sosen,

Co objęte pod fajerką są płomieniem,

Który wije się i trzaska drzazg zwęgleniem.


Pachnie w domu na tarninie grzybem schnącym

I skwarkami na patelni smażonymi,

I na kaflach barszczem białym się czyniącym,

Ogórkami w rosie soku skąpanymi

I cebulą, która wonią łzy wyciska,

I rudbekią nagą, co się w okna wciska.


Dom mej babci wyjątkową był przystanią,

W której chlebem świeżym, chrupkim czuć powietrze

I nad którą – nad sufitem spało siano,

I na strychu dla gołębi było jeszcze

Miejsce lęgu i gruchania, piór i puchu…

Czasem z dachu było słychać sowie: „hu… hu…”


Tuż przed progiem były stopnie z dwóch kamieni

Płaskim kształtem ustawionych że stabilnie.

Przez drzwi główne się wchodziło zaś do sieni,

Prowadzącej do środka lud gościnnie

Do pomieszczeń ze stropami podpartymi

Bel rzędami białą farbą pokrytymi.


W kuchni kredens śnieżnobiały i wodniarka

A z krzesłami tuż pod oknem stół z ceratą,

W obu oknach zaś zasłony i firanka

Krótka, aby nie narażać się w nich kwiatom,

A na ścianie zegar stary i makatka,

I pod piecem taborecik, i węglarka.


W pokoiku meblościanka, stół z obrusem,

Kilka krzeseł wokół blatu okrągłego,

Obraz duży i z Maryją, i z Jezusem

Ku czci Serca otwartego Najświętszego,

Telewizor z kineskopem, dwie wersalki,

A w spiżarce Frania – model starej pralki,


Lodóweczka, z desek regał z przetworami,

Kosz ziemniaków i gumowce, i kapoty,

Które wiszą na wieszaku z kołeczkami

Brane w pole jak odzienie do roboty.

Na wprost wejścia, co otwiera zaś zgrzyt klucza

Wisi obraz – Jezus w łodzi, gdy naucza.


Tuż nad progiem zaś krucyfiks, kropielnica -

Anioł, który z porcelany trzyma misę.

Złote włosy opływają jego lica.

„W Imię Ojca, Syna, Ducha” – szept ów słyszę

Osób, które, wchodząc w izbę, się modliły

I z chałupy z owym słowem wychodziły.


Trudno znaleźć dziś w Wąsoszu to obejście.

Kwitnie pieniądz i dobrobyt, przepych kapie.

Niejednakie na podwórkach siedzi szczęście.

Kot na schodach we śnie czasem, mrucząc, chrapie.

Oprócz tego nic wsią starą nie pulsuje,

Więc wspomnienie tamtych czasów wszem się snuje.

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl



PORANEK W KADRZE

Sen poderwał się z mych powiek,

Rozpinając rzęs zaczepy,

We zwój włosów więc na głowie

Pochowałam swe sekrety,


Nie zdradzając marzeń, które

Nocą bardzo mnie upiły

I w poduszce szytej piórem

Niczym w porcie zagościły.


Wyszłam z domu z psem na spacer.

Księżyc jeszcze świecił w pełni.

Wiatr szeleścił jakby papier.

Kilka gwiazd iskrzyło w ciemni.


Wszem kapała wilgoć chłodna,

Orzeźwieniem szczypiąc ciało -

Taka pora jest wygodna,

By się siebie poznać chciało,


Więc z myślami na rozmowie

Szłam przed siebie w toni ciszy,

Słów słuchając, co po słowie

Ciągną się jak wstęga kliszy.


Wokół zimno przenikliwe

Mgłą wsiąkało w milimetry,

A ulice mi życzliwe

Usuwały się spod pięty,


Dzięki czemu się zbliżałam

Trasą koła do mieszkania.

Czas jesieni rozpoznałam,

Co w przestrzeni już się słania,


Pachnąc octem spod jabłoni,

Gruszką, która gnije w sadzie,

Liściem, co to stadem koni

Złoto i purpurę kładzie


Na trawnikach, i chodnikach,

Na powietrza nurcie rwącym.

Szum wraz z pluskiem wręcz przenika

Nastrój zmysł odprężający.


Usunięto stoły, krzesła,

Parasole ogrodowe.

Powojami spięte przęsła

Jakby ściany wiklinowe


Metry dzielą kwadratowe

Od podwórka do posesji...

Wrony, kruki hebanowe

Stroszą pióra w rdzawej sierści,


Co pokrywa grunt zbutwiały,

Gdzie źdźbła kleją się z listowiem,

Ziarnem kwiaty się zsypały

A pajęczyn nici płowe


Pozrywały się strzępami

Lśniące wodą jak kryształem

I wiszące falbanami

Rwą się w niebo jak ospałe.


Ot, minęła wiosna, lato…

Jesień w progi zawitała

I na przekór zyskom, stratom,

Okazawszy się zuchwała,


Pod kasztanem na ławeczce

Siedząc, zdaje się, czekała

W przezroczystej podomeczce,

Co się parą rozpruwała,


Na sędziwą panią zimę,

Której zapach się unosił.

Świat płaczliwą zrobił minę

Jakby wręcz o litość prosił.


Idę dalej w stronę domu,

Kończąc spacer z psem o świcie.

Ot, wygasa po kryjomu

I człowieka kruche życie...

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl



piątek, 9 września 2022

WCZORAJ A DZIŚ

A we Wąsoszu sine wrzosy kwitną,

Fioletem w kropkach cały las się sypnął,

Trawy brunatne niczym po kąpieli

Falują szumnie w mgły perłowej bieli,


A słońce blade w rosie się odbija,

Szarościom siwym łuną szczodrze sprzyja,

Po czym osiada w hamaku pajęczyn.

Widać, że coś je trapi oraz męczy.


W linii Zarowia, Nowin i Przymiarek

Stoją budynki nowe, jak i stare.

Z kominów płyną dymu wątłe stróżki.

Wieczór się dłuży, a dzień jest już krótki.


Asfaltu taśmą nikt nie spaceruje.

Samotność ciszę tylko zagaduje,

Wspomnieniem ludzi przy płotach wskrzeszając…

Pustka się ciągnie przez wieś, utykając.


Rdzawe listowie na ziemi się kładzie.

Fermentem pachnie jakby w dzikim sadzie

I aromatem drewna palonego,

Zbutwiałym gruntem pola grzybowego.


Kapliczki smutkiem stoją obmodlone,

Dawno przez ludzi przy drodze rzucone.

Niekiedy stanie w tle tych krzyży sarna,

Gdy się do nieba chmura dźwiga parna.


Tuż za zakrętem w Starej Wsi się wznosi

Kościół niewielki, co o pamięć prosi,

A wokół lasy wiją się sosnowe,

Których już nie ma więcej niż… połowę?!


Wszystko się zmienia, ale... czy na lepsze?

Zmian tych niezdolne dźwignąć stare serce

Pamiętające dobre, dawne czasy,

Gdy we wsi była radość, gwar, hałasy


Od kur i gęsi echem poderwane,

I kogutami wszem wobec rozpiane,

Od psów szczekaniem w dal siną gonione

Oraz trajzegą w przestrzenie niesione.


A dziś… wieś milczy na spusty zamknięta

W spokoju martwym jakoby przeklęta.

Zdradza ją tylko w oknach drżące światło,

Życie zaś zdaje się, że dawno zgasło.


Tak przykro patrzeć na te wszystkie zmiany.

Zniknęły z płotów i gliniane dzbany,

Rudbekia w złotych, dorodnych pomponach

I malw pod oknem kwiecista zasłona.


Gdzieś odleciały strzeliste jaskółki

Oraz skowronki z nieba letniej półki.

Starość wymarła, młodość się schowała.

Czy się pokucie oddała wieś cała?


Tak żal spojrzeniem po ścieżkach wędrować.

Nie da się bowiem goryczy kosztować,

Co się na progu wręcz zadomowiła,

Chociaż w Wąsoszu się nie urodziła.


Z tego to właśnie przykrego powodu

Dla codzienności szaroburej słodu

Dzieciństwo moje często przywołuję

I znów w Wąsoszu się mym zakochuję.

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl




DAJ MI

Czymże, mój Panie, sobie zasłużyłam

Na to, że dzisiaj tak wiele zrobiłam,

Pod prąd zmierzając z wiatru pomyślnością,

Która mnie spiła, mój Boże, radością?!


Zda się, że dla mnie wstrzymałeś zegary

Oraz z orbity wypiąłeś Świat stary,

Aż pnie leszczyny drżały jak pośpiechem,

Sypiąc na boki dorodnym orzechem,


A ja się temu z boku przyglądałam,

Gdy pod dachówką listowia czekałam,

By głos Twój, Panie, móc wyłowić z ciszy,

W której najwięcej Słów Twych człowiek słyszy.


Zabrzmiały wówczas echem siane głoski,

Potwierdzające ust ludzkich pogłoski

O przemijaniu doczesnego życia,

Które to karą jest za nadużycia.


Patrzę więc w taflę wartkiego strumienia.

Widzę jak Ziemia jesiennie się zmienia

I w swojej twarzy widzę podobieństwo,

Gdyż się natury w nią wtapia szaleństwo.


Włosy się zdają siwą mgły peruką.

Kosmyki wiszą nad zmarszczkami krucho

Kładą się nićmi na zwiędłe policzki.

Oczy zaś bledną – matowe guziczki.


Dłonie są szorstkie jak liście lecące,

W dotyku kruche, skórą szeleszczące

I przebarwione wiosnami na grzbiecie…

Nie ma stałości na przyziemnym świecie.


Dawno się z nurtem życia pogodziłam.

Myśl, że umieram jak psa oswoiłam.

Teraz mi wiernie ów myśl towarzyszy,

Więc z nią rozmawiam w nienagannej ciszy


O śmierci, która czai się za progiem,

By na spotkanie wyrwać duszę z Bogiem…

Nawet o Tobie, mój Ojcze i Panie…

Wtedy się dłuży codzienne czekanie


Na koniec mojej przyziemnej wędrówki,

Choć ludziom zdaje się żywot za krótki,

Więc z zachłannością więcej oczekują,

A dzień, co dany, bezdusznie marnują.


W tym to przyczyna zepsucia i grzechu,

Że człowiek żyje, lecz zawsze w pośpiechu,

Nigdy nie myśląc, iż jest w umieraniu,

W powolnym duszy i ciała rozstaniu.


Nie chcę pustego więc, Panie, istnienia.

Niech się, co trzeba, kończy oraz zmienia.

Daj mi jedynie wypełnić talenty,

Bo człek spełniony gaśnie uśmiechnięty.

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl




środa, 7 września 2022

KTOŚ I COŚ

Zwykł człowiek mówić o sobie,

Że podmiot jest, homo sapiens,

Bo coś tam ma niby w głowie…

A czas uważa inaczej!


Rodzi się człowiek, dorasta.

Skąd zaś się począł?!… - Nikt nie wie.

Dla jednych jest z tego ciasta,

Co małpy pod lub na drzewie.


Dla drugich dziełem jest Boga,

Który w sześć dni stworzył wszystko

Powstać jest pewnie gotowa

Teoria nad tą kołyską,


Więc odejść od tego pragnę,

Bo spór ten mnie nie obchodzi.

Człowiek to „zwierzę” jest stadne.

Nieważne skąd zaś pochodzi.


Istotne – kim jest obecnie

I kim w przyszłości się stanie?

Za życia mówić za wcześnie.

To jak w obłokach bujanie.


Przewrotną ma człek naturę,

Więc zmienić zawsze się może

I oblec odmienną skórę,

By czynić lepiej lub gorzej.


Po śmierci zaś kropką bywa,

Co kończy jego znaczenie.

Nie mnoży, nic nie ubywa

Wygasłe człeka istnienie


I jakim było – zostanie

Na jakiś czas, nie na dłużej,

Bo nowa era nastanie,

Spijając niczym kałużę


Cień, który pachnie człowiekiem,

Który rozrzedza się słońcem

I gaśnie powoli z wiekiem,

Zaciera ślady blednące,


Dlatego każdy po śmierci

W przedmiot się zmienia z podmiotu,

Zostawia po sobie śmieci:

Paski, guziki, żaboty,


Spodnie, koszule, bieliznę,

Zeszyty, zdjęcia, błyskotki -

Tę całą martwą spuściznę,

Wspomnienia, ploty i plotki.


Nic poza tym, co zużyte,

Nie jest już bowiem człowiekiem.

Tyle to życie przebyte

Warte, gdy minie z pośpiechem…


Ktoś w coś się wszak przeobraża

Przez śmierci palce przetarty

Na pył pod listwą ołtarza...

Tyle ktoś jak coś jest warty...

grafika pochodzi ze strony: tapeciarnia.pl