środa, 6 maja 2020

WAKACJE


Do babci się wyjeżdżało na wakacje.
Które miały wsi uroki i atrakcje:

Piąta rano!, nim się ciemność przerzedziła,
Nim o świcie okolica się zbudziła,
Zanim słońce się obmyło w kroplach rosy,
Zanim mgła zdążyła zapleść siwe włosy,
Już gromadą się ruszało w stronę lasu,
Robiąc kubkiem na pończosze dźwięk hałasu,
I w amoku odrętwienia i senności
Mimo głodu odpoczynku, w takt radości
Na jagody z koszykami plecionymi,
Zbieraczkami wokół pasa blaszanymi
Szło się zgodnie bez narzekań, marudzenia,
Czasem gwarnie, a niekiedy w rytm milczenia.
Po powrocie, po obiedzie harce były.
Odpoczywał ten, co nie miał w sobie siły.
Na polanach i nad rzeką, na boisku
I nierzadko wieczorami przy ognisku
Gromadziła się dzieciarnia oraz młodzież,
I niejeden przy zabawie zniszczył odzież,
Przeskakując przez sztachety, z drzewa skacząc,
I niejeden siorbał nosem się tłumacząc
Skąd ta dziura, zadrapanie czy siniaki.
Z dziewczynami przyjaźniły się chłopaki,
Więc nierzadko szli nad wodę by wędkować,
By z rybami w rzece Czarnej pofolgować.
Po szaleństwie z butelkami z ćwiartką wody
Dla odmiany i dla zmysłów też ochłody
Szło się w bruzdy, w liść ziemniaków zbierać stonkę –
Chrząszcza w paski, co podobny jest biedronce.
Wieczorami zaś się siano kładło w kopki.
Nad łąkami się unosił wywar słodki
Ziół suszonych, zalewanych wiatru falą.
A, gdy księżyc się odznaczał sierpa stalą,
Wybiegało się z chałupy między kopy,
I gdy brokat gwiazd się mienił bladozłoty,
W ganianego się bawiło, skacząc w siano,
Okrzykami się budziło wieś zaspaną.
Od Zarowia, przez Przymiarki i Nowiny
Echo gnało radość chłopca i dziewczyny.
Z Ostrych Górek, ze Wsi Starej, z Mysich Górek
Unosiły się imiona synów, córek
Przywołaniem do porządku i chałupy
Jak za karę, w odprawieniu swej pokuty –
Tak nie chciało się do domu młodym wracać,
Posłuszeństwem rozbawienia swego skracać,
Ale słowo dorosłego święte było,
Więc się wolę jego zawsze wypełniło
Mimo duszy rozhasanej niezgodności
Z obowiązku i wbrew każdej przyjemności.
Dzień się kończył późną porą przed północą.
Gwiazdy iskrą migającą niebo złocą.
Trzask gałęzi, psów szczekanie, ujadanie…
Wokół wiatru w liściach senne kołysanie.
Świerszczy granie i cykanie za oknami,
A w chałupach grona dzieci z pacierzami
Przed obrazem Matki Boskiej czy Jezusa.
Babcia wiary, pobożności tej naucza.
Później cisza,... rozmarzenie na poduchach,
Błoga rozkosz oraz senność niemo głucha.

Wciąż wspominam u mej babci te wakacje,
A wieś zbiera w mej pamięci laur, owacje.



wtorek, 5 maja 2020

OLIMPIADA


We Wąsoszu olimpiada się zaczyna.
W każdej chałupie niebanalna jest drużyna.
Na: START! skończyć trzeba wszelkie wszak swawole.
W linii STARTU się zaczyna bój o pole.

Rozrzucone siano drzemie pod chmurami,
Które straszą wieś zlęknioną opadami.
Wiatr się zerwał!, psoty sieje pod niebiosem,
W sianie gubiąc rozhasane stopy bose.
Ciemność dziwna wyłączyła słońca jasność.
Nagle w chałupie się zrobiło tłoczno, ciasno.
Rozbiegani domownicy w tym zamęcie
Łapią spodnie, bluzy, chusty w dzikim pędzie,
A na hasło, które wznosi krzyk: „Na pole!”
Wszyscy chmarą się rzucili ku stodole.
Połapali grabie, widły, wózki z kołem.
Biegną miedzą, dzielnie walcząc z burz żywiołem
I starając się wyprzedzić zew natury,
Zostawiają gdzieś za sobą mroczne chmury.

We Wąsoszu olimpiada się zaczyna.
W każdej chałupie niebanalna jest drużyna.
Na: START! skończyć trzeba wszelkie wszak swawole.
W linii STARTU się zaczyna bój o pole.

W pierwszym rzędzie, jak w sztafecie, gospodyni.
Za nią: pędzi mąż z widłami, tytoń dymi,
Syn najstarszy skrzypi wozem z jednym kołem,
Otoczony swym rodzeństwem jak zespołem,
Z których każdy w widły, grabie uzbrojony
W ruchach sprawnych i galopie wyćwiczony,
Więc ukradkiem przyglądając się im z boku,
Nie dowierzasz wszak bystremu swemu oku,
Bowiem budzi się w twej głowie przekonanie,
Że się patrzysz na bunt chłopów i powstanie,
A to tylko bieg przez płotki wbrew naturze,
By sprzeciwić się deszczowej w niebie chmurze,
Aby zgrabić w kopy, wałki senne siano
Bez znaczenia czy też słońce będzie rano.

We Wąsoszu olimpiada się zaczyna.
W każdej chałupie niebanalna jest drużyna.
Na: START! skończyć trzeba wszelkie wszak swawole.
W linii STARTU się zaczyna bój o pole.

Rwie się dziatwa do roboty w każdym domu,
By wyprzedzić opad deszczu z nieboskłonu,
By ratować trawy ścięte przed zalaniem.
Wiatr ich szarpie za czupryny i ubranie,
Jakby w złości chciał spowolnić ich zapędy.
Odgłos kroków zda się dudnić niemal wszędy:
Od Zarowia, przez Przymiarki i Nowiny
Na Wsi Starej galop w pędzie usłyszymy.
W Ostrych Górkach, w Mysich Górkach też szaleństwo,
Jakby na wieś się zrzuciło wnet przekleństwo,
Bo w amoku czy to chłop, czy białogłowa
Płyną w biegu jak nad myszą łowna sowa
I świst tylko słychać echem ton pośpiechu,
Jakby była walka z chmurą warta grzechu.

We Wąsoszu olimpiada się zaczyna.
W każdej chałupie niebanalna jest drużyna.
Na: START! skończyć trzeba wszelkie wszak swawole.
W linii STARTU się zaczyna bój o pole.

Grabią wszyscy siano w kopy oraz wałki.
Pełne ludzi niczym mrowia polne działki.
Stoper zda się w złośliwości czas odmierzać.
Niejednego sport się zdaje mocno przegrzać.
Niejednemu rumień płonie na policzkach,
Ale każdy jakby w skoku wzwyż o tyczkach
Zwinnym susem walczy z sianem i żywiołem.
Oj, z daleka to widoki są wesołe.
Grabią w biegu, zwożą w pędzie, pracą kipią.
Upoceni, zmordowani ledwo dyszą.
Sił nie mają by powrócić do chałupy.
Gdzieś na miedzy pogubili w biegu buty,
A tu niebo z nich zadrwiło i zakpiło –
Ani jednej kropli deszczu nie spuściło.

Gdy w Wąsoszu olimpiada się zaczyna,
Gdy do boju w każdej chałupie drży drużyna,
Mądrym słowem się odzywa wnet Sochowa:
„Jak jest deszcz, tak będzie zatem i pogoda”.



poniedziałek, 4 maja 2020

MIŁOŚĆ


Jeśli ktokolwiek kochał, potrafi zrozumieć,
Że miłości się nie da nauczyć czy umieć.
Każda chwila niepewną zdaje się w swym trwaniu.
Serce wiecznie kołacze na oczekiwaniu.

Choćbyś zraniony został, zdeptany, odarty,
W przekonaniu więdnący, żeś nic nie jest warty,
Choćbyś nadzieję stracił, że kochanym będziesz,
Miłość ciebie odnajdzie zawsze oraz wszędzie

I takiego, co godność dawno już zatracił,
Co niczego nie wygrał, o złość się wzbogacił,
Obejmie cię ramieniem, niczym skarb przygarnie,
Choćbyś wyglądał więcej!, a niżeli marnie.

Taka Miłość cię będzie na wyżyny wznosić,
Taka da się przebłagać i da się uprosić.
Choćbyś ją zdradził, opluł, po klęsce powrócił,
Choćbyś Ją z błotem zmieszał i choćbyś odrzucił,

Będzie zawsze w wierności na ciebie czekała
I ramiona Ojcowskiej troski rozkładała
Bez osądu, wyrzutów i wypominania,
Bez tych twoich podłości rozpamiętywania

I szczęśliwa, że jesteś, choćbyś znów miał zdradzić –
Twoja grzeszna natura nie będzie Jej wadzić,
Aby ciebie pokochać takim, jakim jesteś.
Będzie zawsze przy tobie przekonana święcie,

Że pomimo wszystkiego na Nią zasługujesz,
Choć przeciwko tej Prawdzie wiecznie się buntujesz…
Przenigdy cię nie opuści, choć nie będziesz mógł
Pokochać Jej oraz pojąć, że Miłość... to Bóg.



NOC CIEMNA


Bardzo mi smutno Panie, choć mnie świat rozpieszcza
I pod każdą stokrotką widzę ślady wiersza,
Choć mnie wielopalczaste drzewa przytulają,
Choć łzy deszczu czy rosy duszę oczyszczają,
Ptak próbuje pocieszyć, a woda ukoić,
Wszelka rozkosz obecna słodyczą upoić…
Tęsknię Panie, choć serce wcale się nie boi.
Czuję Boże jak wszystko mnie potwornie boli.

Bardzo mi smutno Panie, choć wszyscy wokoło
Traktują rzeczywistość mimo wad wesoło,
Choć wielu mi tłumaczy, że tak już być musi…
Gorycz żalu żałobna okrutnie mnie dusi.
Nie radują mnie kwiaty ni zieleń listowia.
Wszelka radość przede mną okrutnie się chowa,
Wyciągam więc do ciebie Panie Boże ręce,
Trzymając w drżących dłoniach roztrzaskane serce.

Bardzo mi smutno Panie i chociaż dzień wschodzi
Ciemna noc swym lamentem brutalnie zawodzi
I w jej dźwiękach udręki więdnie wszelkie szczęście,
Dusza jakoby w cierniach plącze się w zamęcie
I w swym cierpieniu klęcząc, czuje się bezradna,
Bo w pocieszeniu wszelkim ulga bywa żadna,
Więc ku Tobie jak dziecko wyciąga ramiona
I w niemocy nędzna bez Wina, Chleba kona.

Bardzo mi smutno Panie niczym na wygnaniu,
Na modlitwie przez szybę oraz na czekaniu
Z tą nadzieją, że jutro z pełnego Kościoła
Pieśń chwalebna wypłynie wdzięczna i wesoła,
Porywając mą duszę skrzydłami Miłości
W akcie szczerej ofiary jak również cichości,
W której głos Twój usłyszę i Twoje westchnienie…
Śmiercią dla mnie jest Panie bez Ciebie istnienie.



czwartek, 30 kwietnia 2020

POTAŃCÓWKA


Konstancja Król – samotna kobieta z Zarowia
Do gościny otwarta, szczera i gotowa,
Więc się u niej wieczorem młodzież gromadziła
I przy akordeonie tańcem się bawiła.

Wywijały w podskokach z pannami chłopaki.
Obcasy wybijały rytm dźwięków jednaki.
W obrotach wirowały warkocze, spódnice.
Radością promieniały roześmiane lice.

Niekiedy śpiew się wznosił nad lasu czubkami,
Gdy dom Konstancji pęczniał skocznymi parami.
Budynek się wydawał czynić piruety,
A czas mijał za szybko i gasnął niestety,

Więc kiedy trzeba było już wracać do siebie
Szorowano podłogi wykończone w drzewie.
Młodzież chętnie sprzątała Konstancji, dziękując
I w ten sposób swą wdzięczność okazać próbując.

Konstancja doceniała te wszystkie starania,
Więc nigdy nie skąpiła swojego mieszkania
I z tego też powodu wieczorową porą
W obroty roztańczone dom gościnny biorą

Młodzi ludzie z Zarowia, Nowin i Przymiarek
Tańcząc póki nie zrządzi inaczej zegarek.
Niekiedy też przed domem na kwiatowej łące
Trzeszczały ogniskiem płomienie się iskrzące.

A wokół wijącego się w niebo ogniska,
Z którego to niejedna gwiazda światłem błyska,
Wirująca muzyką młodzież tańcowała,
Echem w dzikie przestworza radośnie śpiewała

I choć dzisiaj nie słychać już akordeonu,
I choć temat ten nie jest już znany nikomu,
Szelest lasu się zdaje wskrzeszać tę muzykę,
Która tańczy wraz z ciszą w przestworzach walczykiem.



NIEDZIELA


Koguty zapiały i noc przegoniły.
Swym pieniem ciemności wszelkie przerzedziły.
Przy szafach już wiszą ubiory galowe.
Kobiety do wyjścia wszystkie są gotowe.
Chłop stęka w pokoju kawę popijając
I ciuchy szykowne na siebie wciskając.
Tu kichnie, tam kucnie, siorbnie łyk naparu,
To wyjrzy przez okno dla chwil marnych paru.
A dzieci przy progu na ojca czekają
I z nudów łokciami w boki się kuksają.
Gdy zegar wybija, że pora wyjść z domu,
Uwagi nie zwraca nikt nawet nikomu,
A zgodną rodziną na drogę wychodzą,
Do wszystkich znajomych z „Dzień dobry” podchodzą
I płynie asfaltem wieś tłumnie wesoła
W kierunki Wsi Starej na Mszę do Kościoła.
Gromada z Przymiarek łączy się z Zarowiem.
Kobiety wiekowe z chustkami na głowie
Idą w pierwszym rzędzie, a za nimi chłopy,
A pomiędzy nimi dzieci w mackach psoty.
Ten tłum się rozrasta o Wąsosz – Nowiny.
Rumienią się w tłumie wstydliwe dziewczyny.
Wrze gwarnie rozmowa i śmiech jej wtóruje.
Niejeden młodzieniec panny wypatruje.
I idą radośnie pod górkę przy rzece.
Most z drewna od kroków dudni niczym serce.
Wdrapują się w stronę Kościoła kobiety,
Trzymając się sprawnie przydrożnej sztachety.
Mężczyźni na szczycie w gromadach się tłoczą,
A młodzież i dzieci z pokornością kroczą.
W Kościele śpiewaniem niewiasty zawodzą,
Chłopcy do zakrystii na służenie wchodzą,
A wokół ołtarza wianek strojnych dzieci
Przykładną tradycją zachwyca i świeci.
Po chwili w Kościele od mężczyzn się roi.
Każdy przy swej żonie niczym rycerz stoi.
Dzwonki nabożeństwo dźwięcznie ogłaszają,
Więc wszyscy na Słowie Bożym się skupiają,
Wpatrując się w księdza Kudłacika Jana,
Który Mszę odprawia we Wąsoszu z rana.
Po Kościele wierni spacerkiem do domu
Błogosławieństw życzą, nie skąpiąc nikomu
Szczęścia, pomyślności, przede wszystkim zdrowia.
Splata się z poszumem serdeczna rozmowa.
Dom zaś pachnie cały plackiem i rosołem.
Fajery się żarzą rozpalonym kołem,
A na nich kawałki z ciasta na makaron
I ziemniaki, które jeszcze płoną parą.
W powietrzu się niesie aromat włoszczyzny
I szczypta tytoniu każdego mężczyzny.
Stół obrusem lśniącym zastawiony czeka,
By ugościć hojnie każdego człowieka.
Po obiedzie bywa zwyczaj bowiem taki,
Że do gniazd wracają już dorosłe ptaki,
Więc w domu jest pełno rodziny, sąsiadów.
W Wąsoszu się roi od dobrych układów,
Dlatego niedziela przemija świątecznie
I pachnie gościną naprawdę bajecznie.
Dziś nawet w pamięci czuję te zapachy
I widzę dymiące szarym drzewem dachy.
Choć nie ma już księdza Jana Kudłacika,
Ten obraz pomimo czasu nie zanika
I będzie trwać we mnie jak zaledwie wczoraj.
Wspominam to wszystko każdego wieczora.



środa, 29 kwietnia 2020

MAJÓWKI


Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Echo w przestrzeń niesie.
Klas!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Drży po całym świecie.

Od Nowin, Zarowia dźwięk klaszczących dłoni
W Wąsoszu – Przymiarki brzmi jak galop koni.
Maj pachnie bzu kwiatem, sokiem młodej brzozy.
Pod krzyżem już stoją piękne białogłowy,
A obok panowie jak młode koguty.
Obcasem wtórują jasno lśniące buty.
Czystością się mieni kołnierzyk u szyi.
Ich głosem las śpiewa Panience Maryi.
W przydrożnych kapliczkach młodzież Matce Bożej
Próbuje rozstrzygnąć kto zaśpiewa gorzej,
Czy Wąsosz – Nowiny, Zarów czy Przymiarki.
Chór z chórem się ściera, aż! przechodzą ciarki.
Chłopaki, dziewczęta z uśmiechem na twarzy
Wracają do domów, gdyż jutro się zdarzy
Szermierka na głosy o tej samej porze.
Racz modłów majowych słuchać Panie Boże.
Czy starzy, czy młodzi, czy drobne maluchy
I nawet dzieciaki wciśnięte w pieluchy
Nie puszczą w niepamięć obrzędów majowych
I zawsze przy drodze w kapliczkach zdobionych
I kwiatem i śpiewem chwalą wszem Maryję…
Już tego nie słyszę, chociaż długo żyję…

Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Konary w lamencie.
Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Echo płacze jękiem.

Dziś ludzie są w domach kluczem zamykani
I z piękną przeszłością jakby pogniewani.
Dziś smutek kapliczki nawiedza milczeniem,
A echo szeleści tym wzniosłym wspomnieniem.
Dziś lasy drzew czubki przed Panną Maryją
Jak wieńce wdzięczności wiatru szumem wiją.
Dziś sennym westchnieniem drzemie wieś, choć święta.
Obrzędów majowych chyba nie pamięta.
Dziś nie ma światełka przy przydrożnych krzyżach.
W głębokiej żałobie czerwiec już się zbliża.
Dorośli się w pracy swojej zatracili,
A dzieci i młodzież skąpią własnej chwili,
By chociaż ukradkiem Maryję powitać,
„Dziękuję” powiedzieć zanim zacznie świtać,
Bo Ona jak Matka wciąż czuwa nad nami,
Choć my często o Niej wciąż zapominamy…
Oj!, wybaczże Boże takie zaniedbanie.
Być może odważny znów przy Tobie stanie,
Być może znów w dłonie zaklaszcze radośnie,
Maryi zaśpiewa jak na przekór sośnie,
Być może zachęci innych do modlitwy,
Aż wreszcie przepadnie stan ten bardzo przykry.

Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Słychać to wołanie.
Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!... Klask!... Trzask!...
Dłuży się czekanie.